Wiszące mostki nad Pełcznicą
Wiszące mostki nad Pełcznicą

Wąwóz Pełcznicy pod Książem

Parking w Parku Książ, stąd wycieczki kierują się do zamku Książ, zaliczając po drodze punkt widokowy na zamek, albo idą do stadniny. Prawie nikt z wycieczkowiczów nie idzie do Wąwozu Pełcznicy pod Książem, przyrodniczej atrakcji równie ciekawej jak sam zamek Książ, tyle że wymagającej. My pójdziemy Ścieżką Hochbergów - ciekawych miejsc nie zabraknie.

Rezerwat przyrody "Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha"

Tej części Książańskiego Parku Krajobrazowego nadano status rezerwatu przyrody "Przełomy pod Książem". Wąwóz Książ zwany jest również Wąwozem Pełcznicy lub Wąwozem Piekiełko, zaliczamy go do najpiękniejszych wąwozów w Sudetach. Idealnie nadaje się na jesienny plener fotograficzny. Zobaczymy go z góry i z dołu. Z jednej i z drugiej strony. Zaczniemy od punktu widokowego a następnie ruszymy szlakiem przez Diabelskie Mostki ponad drzewami gęsto porastającymi wąwóz Pełcznicy. Zejdziemy na dno i odnajdziemy Łabędzi Staw, tajemnicze budowle nad rzeką, pozostałości obozu pracy i bardzo starego cisa Bolko. To wszystko na krótkiej niezwykle malowniczej Ścieżce Hochbergów.

Ściezka Chohbergów w pobliżu Zamku Książ
Ściezka Chohbergów w pobliżu Zamku Książ

Spis treści:

Na końcu artykułu znajdziesz mapę opisanej ścieżki Hochbergów.

 

Gdzie ta Ścieżka Hochbergów?

Z parkingu kierujemy się do punktu widokowego na skałce. Po drodze przechodzimy przez miejsce dawnego hitlerowskiego obozu pracy. W młodym lesie po obu stronach ścieżki odnaleźć można jeszcze ślady po zabudowaniach obozowych.

Z punktu widokowego najlepiej widać, jak potężną budowlą jest Zamek Książ. Później zobaczymy zamek z innej perspektywy, na razie odnajdziemy zejście do wąwozu. Żeby wejść do wąwozu trzeba odnaleźć "Ścieżkę Hochbergów" lub żółty szlak poniżej punktu widokowego. Szlak pokrywa się częściowo z żółto - niebieskim Szlakiem Ułanów Legii Nadwiślańskiej.

Ścieżka Hochbergów zaczyna się na ulicy Zakole przy kościele św. Anny w Wałbrzychu ale nas interesuje tylko pętla wokoło wąwozu.

Diabelskie Mostki na Ścieżce Hochbergów

Ścieżka Hochbergów zaczyna się mocnym akcentem. Nieczęsto w Sudetach mamy do czynienia z takimi urozmaiceniami na szlaku. Nie każdy przejdzie spokojnie, bo nietypowe pomosty na skalnej ścianie już na sam widok robią wrażenie. Diabelskie mostki przyklejone są do skał. Niektóre omijają skalne występy a ścieżka biegnie ponad koronami drzew. Na skalnych ścianach rosną karłowate drzewka przypominające niekiedy bardzo ciekawe okazy naturalnych drzewek bonsai. Nie każdy zauważy te miniaturowe okazy dębów, niektórzy wolą w tym miejscu patrzeć pod nogi.

Mostki nad Wąwozem przyklejone są do skalnych ścian
Mostki nad Wąwozem przyklejone są do skalnych ścian

Diabelskie mostki są dużą lokalną atrakcją. Niestety, bywają często celem wandali. Z tego powodu zalecamy ostrożność i pilnowanie małych dzieci. Metalowo drewniane konstrukcje nad wąwozem były już wielokrotnie remontowane przez leśników a szlak wydaje się być pod nadzorem służb leśnych.

Rezerwat przyrody Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha

Rezerwat obejmuje nie tylko przełomy Pełcznicy ale też nieodległe przełomy Szczawnika. Położony jest w całości w obszarze Książańskiego Parku Krajobrazowego rozciągającego się od zalewu w Dobromierzu na północnym zachodzie od Zamku Książ aż po wieś Witoszów Górny na wschód od zamku. Oprócz Wąwozu Pełcznicy w parku znajduje się jeszcze wiele innych atrakcji: Zbiornik Dobromierz, ruiny Zamku Cisy, kompleks zamku Książ, Stary Książ, rezerwat Jeziorko Daisy, ścieżka dydaktyczna „Dolina Różaneczników”.

Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych przełomowych odcinków rzeki Pełcznicy i potoku Szczawnik pod Książem wraz z całą różnorodnością flory i fauny występującej na tym obszarze. 

Do najciekawszych atrakcji tej okolicy trzeba dodać Palmiarnia w Wałbrzychu.

Przełomy na dnie Wąwozu Pełcznicy

Dalej Ścieżka Hochbergów i żółty szlak schodzą na dno wąwozu, mostkiem przekraczają rzekę. Szlak Hochbergów pnie się stromą ścieżką do "Starego Książa", szlak żółty biegnie z nurtem Pełcznicy dnem wąwozu. Wąwóz jest najładniejszym krajobrazowym miejscem w tej okolicy. Ściany miejscami sięgają 80 metrów wysokości a rzeka pokonuje kilka przełomów, spiętrzając miejscami wodę. Ten odcinek szlaku należy traktować jako ciekawostkę geologiczną. Przez miliony lat rzeka wcinała się w dolnokarbońskie zlepieńce tworząc ten malowniczy wąwóz. Przełomy tworzą się w miejscach gdzie rzeka Pełcznica natrafiła na twarde od zlepieńców skały, których pokonać nie może. Woda wypłucze ile się da w miększej skale tworząc jeszcze ciekawsze uskoki ale na efekt poczekamy jeszcze kilka tysięcy lat.

Wąwóz pod Starym Książem
Wąwóz pod Starym Książem

Ścieżka nad rzeką często jest bardzo wąska przechodzi pod urwistymi skałkami a czasami skalnym występem biegnie nad korytem Pełcznicy. W pewnym odcinku szlaku trzeba przejść przez skalny tunel. Nad wąwozem, najpierw widać ruiny starego Książa później rzeka omija skałę na której wznosi się Zamek Książ.

Tunel na Ścieżce Chohbergów
Tunel na Ścieżce Chohbergów


Woda w rzece ma brunatny kolor głównie za sprawą osadów jakie woda wypłukuje ze skał. Do Pełcznicy trafiają wody z zamkniętych wałbrzyskich kopalń. Niestety brzegi rzeki miejscami oblepione są śmieciami.

Wąwóz miejscami ma 80 metrów głębokości
Wąwóz miejscami ma 80 metrów głębokości

Wędrując wąwozem można odkrywać tajemnice Książa, bo według niektórych źródeł w wąwozie prowadzono prace związane z "kompleksem Riese" a leżące po przeciwnych stronach kanionu zamki miały być połączone. Tego faktu nie można lekceważyć bo zamek Książ był obiektem wyjątkowego zainteresowania hitlerowskich dowódców.

Pozostałości baraków podobozu pracy
Pozostałości baraków podobozu pracy

Oprócz tajemnic z II wojny, w wąwozie znajduje się kilka ruin zabudowań z czasów Hochbergów. Przełomami Pełcznicy już wtedy prowadził szlak spacerowy. Po drodze zbudowano romantyczne altany, mostki i przejścia między skałkami. Kilka miejsc wskazuje na możliwe wejścia do zamku ale jedno wygląda na bramę tyle, że prosto z rzeki. Głębiej pod murowanymi łukami widać twardą skałę i okazuje się, że cała budowla to atrapa.

Przystań wodna nad Pełcznicą?
Przystań wodna nad Pełcznicą?

 

Łabędzi Staw

Mniej więcej w połowie szlaku zobaczycie coś przy czym trzeba się zatrzymać. To Łabędzi Staw, widać tylko zarys ale łatwo sobie wyobrazić jakie to kiedyś było fajne miejsce.

Łabędzi Staw w Wąwozie Pełcznicy
Łabędzi Staw w Wąwozie Pełcznicy

Po Łabędzim Stawie został tylko ślad i zrujnowany pomnik dzieci Hochbergów na wniesieniu, które kiedyś było wyspą. Podobno był tam grób synów Jana Henryka VI i inskrypcja na płycie - "Dem Tage der Ernte gesäet 31.12.1795. Im Keime der Erde wieder entnommen den 1.1.1796. H.H. IX. 31.12.1802, gest. 2.11.1802".  Autorem pomnika był Christian Wilhelm Tischbein (1751-1824), malarz i architekt Hochbergów. Cytat za http://dolny-slask.org.pl/3542583,foto.html?idEntity=553087

Fragment obelisku upamiętniającego dzieci Hochberków
Fragment obelisku upamiętniającego dzieci Hochberków

Uwaga! Gdzieś na grobli stawu znajdują się dwie otwarte studzienki. Trzymajcie dzieci przy sobie.

Dalej wąwóz się rozszerza, a skalne ściany łagodnieją i opadają coraz niżej. Na końcu wąwozu szeroki mostek przeprowadza ścieżkę na drugą stronę rzeki. Stąd widać pierwsze zabudowania Pełcznicy.

Jaz wodny na Pełcznicy
Jaz wodny na Pełcznicy

Cis Bolko

Kierując się w stronę zamku Książ trzeba przejść obok bardzo starego drzewa. Jest to cis "Bolko", pomnik przyrody, jego wiek szacowany jest na 600-800 lat. Ścieżka dochodzi do drogi przy zabudowaniach Książa na wysokości amfiteatru. Nasza wycieczka dobiega końca, prawą stroną omijamy stadninę i kierujemy się w stronę mauzoleum Hochbergów, dalej jest już parking. Chociaż tego nie widać w miejscu parkingu i trochę powyżej istniał jeden z podobozów KL Gross-Rossen. Był częścią większej jednostki AL Riese o którym mamy najmniej informacji bo świadkowie i więźniowie zaginęli w tajemniczych okolicznościach.

Cis Bolko rośnie przy Ścieżce Chohbergów
Cis Bolko rośnie przy Ścieżce Chohbergów

Praktyczne informacje:

  • Długość przedstawionego szlaku to około 5 km.
  • Zaproponowana wycieczka zajmie od 2 do 4 godzin.
  • Szlak po ulewach miejscami bywa błotnisty, większa część wiedzie przez las.
  • Szlaku nie da się pokonać z wózkiem dla dzieci!

Tekst o kolejce linowej nad Przełomem Pełcznicy napisaliśmy jako żart dnia 1 kwietnia 2020 roku !!!

Kolejką linową na Stary Książ?

Już w maju do Wąwozu Pełcznicy mają zejść inżynierowie z firmy budującej kolejki linowe. Celem inżynierów będzie zbadanie skał w okolicach Starego Książa i tarasu widokowego po drugiej stronie wąwozu. Od wyniku ekspertyzy zależy, czy w tym miejscu powstanie kolejka linowa. Równocześnie będą trwały prace zespołu oceniającego opłacalność inwestycji. Jak zakłada prywatny inwestor, kolejka linowa będzie uzupełnieniem oferty Książa i pozwoli zatrzymać turystów na dłużej w tej okolicy. Bezlitosne dane statystyczne wykazały średni czas jaki spędzają turyści to 1,5 godziny.

Jest duża szansa na przyciągnięcie ludzi kierujących się innymi motywami turystycznymi. Przejazd kolejką nad 80 metrowym wąwozem może być dużym przeżyciem. Kolejka linowa na Stary Książ ma być całkowicie automatyczna. Model jaki widzieliśmy na wizualizacji to futurystyczna wizja przeszklonej kapsuły, mogącej zabrać do 10 osób. Przy Starym Książu inwestor planuje budowę niewielkiej kawiarni pod jedną ze ścian ruiny z możliwością rozbudowy.

Wraz z powstaniem kolejki linowej koło Książa, ranga walorów turystycznych Wałbrzycha może podskoczyć do TOP 3 w skali krajowej. Inwestor wskazał inne miejsca w Europie i w Polsce, gdzie inwestycje w zagospodarowanie turystyczne przyniosły nadzwyczajne rezultaty. Wiemy, że od kilu lat zmieniają się trendy w turystyce. Z jednej strony tanie linie lotnicze i serwisy do rezerwacji noclegów umożliwiają samodzielne podróże każdemu, z drugiej strony zagrożenie terrorystyczne oddala od wyboru udziału w masowej turystyce. Inny trend to mikro-podróżowanie, czyli dzielenie urlopu na mniejsze części. Jak wykazały badania ten sposób pozwala doświadczać przyjemnego uczucia, jakie towarzyszy przygotowaniom do wyjazdu, kilka razy w roku.

Nie wiemy, czy inwestor uwzględniał takie sytuacje jak obecna epidemia ale naszym zdaniem spora część ludzi będzie zmuszona zostać w kraju w nadchodzącym sezonie urlopowym.

Dobrze poinformowany MC

  • Lokalizacja / adres: Książ, Wałbrzych, województwo dolnośląskie, 51-306, Polska
  • Lokalizacja na mapie Sudetów:

Turystyczna Strona Sudetów

Górami Tajemnic nazwaliśmy obszar Sudetów Środkowych. W serwisie przedstawiamy ciekawe miejsca warte zobaczenia, proponujemy krótkie wędrówki po sudeckich szlakach. Gromadzimy informacje przydatne dla turystów odwiedzających te strony.